Wprowadzenie do systemu LaTeX
W tym artykule opiszę jak stworzyć prosty dokument w systemie TeX.
W LaTeXu polecenie \documentclass{...} określa typ dokumentu, jaki tworzysz. To jeden z pierwszych wierszy w pliku.tex. Dzięki temu LaTeX wie, jak ma formatować tekst, czcionki, marginesy, sekcje itd. Oto popularne klasy dokumentów:
-
article - krótkie teksty, artykuły, sprawozdania
-
report - dłuższe prace z rozdziałami — np. raporty, prace zaliczeniowe
-
book - książki (obsługuje rozdziały, części, paginację książkową itd.)
-
banner - rezentacje slajdowe
-
letter - pisma i listy
Weźmy przykładowo :
\documentclass[12pt,a4paper]{article}
Taka komenda opisuje rozmiar czcionki oraz rozmiar strony nowego dokumentu. Kolejne elementu kodu to:
- \usepackage{polski} - to polecenie, które w LaTeXu włącza obsługę języka polskiego
- \usepackage[utf8]{inputenc} - mówi LaTeX-owi, żeby wczytywał tekst w kodowaniu UTF-8
- \usepackage{hyperref} - dodaje do LaTeX-a obsługę hiperłączy
Następnie dodajemy do kodu rodzaj nagłówków i stopek dokumentu:
\pagestyle{headings}
-
plain - Numer strony na dole, brak nagłówków (domyślny w wielu klasach)
-
empty - Pusta strona – brak nagłówków i numerów
-
headings - Nagłówki z nazwą sekcji/rozdziału, numeracja na dole
-
myheadings - Nagłówki można ustawić samodzielnie za pomocą \markright lub \markboth
Następnie możemy dodać do dokumentu autora strony:
\author{autor}
Teraz tworzymy właściwy dokument:
\begin{document}treść dokumentu\end{document}
Teraz możemy dodać spis treści prze komendę:
\tableofcontents
Aby tytuł się pojawił, wcześniej w preambule (przed \begin{document} ) definiujesz informacje takie jak:
- tytuł: \title{Tytuł dokumentu}
- autor: \author{Imię i nazwisko}
-
data: \date{19 stycznia 2026} (lub \date{\today} dla bieżącej daty)
Teraz tworzymy podział dokumentu na poszczególne elementy:
-
\section{} - sekcja
-
\subsection{} - podsekcja
-
\subsubsection{} - pod-podsekcja
-
\paragraph{} - akapit
-
\subparagraph{} - pod-akapit
W dokumencie możemy użyć różnych formatów czcionki:
- textsf{...} – czcionka bezszeryfowa,
- texttt{...} – czcionka o stałej szerokości,
- textit{...} – czcionka pochyła,
- textbf{...} – czcionka pogrubiona,
- textsc{...} – małe kapitaliki,
- uppercase{...} – fragment pisany wielkimi literami.
W dokumencie możemy dodać takie elementy jak listy punktowe:
begin{itemize}
\item Samochody
\item Kosmos
\item Matematyka
\item Egipt
\end{itemize}
oraz listy numerowane
\begin{enumerate}
\item Mleko
\item Chleb
\item Jajka
\item Masło
\end{enumerate}
Teraz opiszę jak w systemie TeX robić hiperłącza. Są dwa sposoby:
- \url{URL} - służy do wstawiania adresu URL w czystej formie, który jest klikalny w PDF.
- \href{URL}{tekst} - Tworzy link o własnym tekście, który jest klikalny
Oto przykład kodu :
\documentclass[12pt,a4paper]{article}
\usepackage{polski}
\usepackage[utf8]{inputenc}
\usepackage{hyperref}
\title{Curriculum Vitae}
\author{mgr Jacek Piotr Nowicki}
\pagestyle{headings}
\begin{document}
\maketitle
\section{Dane osobowe}
\begin{itemize}
\item
\bf
Imię i Nazwisko :
\rm
mgr Jacek Piotr Nowicki
\item
\bf
Rok urodzenia :
\rm
18.04.1978r.
\item
\bf
Telefon :
\rm
+48 504 093 498
\item
\bf
E-mail :
\rm
\item
\bf
Strona WWW :
\rm
\url{https://www.jpn44.com}
\end{itemize}
\end{document}
